اگر گیربکس روغن نداشته باشد چه می شود ؟ این سوال یکی از مهمترین دغدغه های دارندگان خودرو و فعالان حوزه تعمیرات است. گیربکس به عنوان قلب سیستم انتقال قدرت، برای عملکرد صحیح خود به روغن نیاز دارد تا قطعات داخلی آن روانکاری شوند و از اصطکاک و حرارت بیش از حد جلوگیری شود.
نبود روغن گیربکس باعث افزایش شدید دما، سایش دنده ها و در نهایت خرابی زودهنگام مجموعه گیربکس می شود. بسیاری از رانندگان تا زمانی که صداهای غیرعادی، سخت جا رفتن دنده یا لرزش خودرو را تجربه نکنند، متوجه این مشکل نمی شوند. در حالی که حرکت خودرو بدون روغن گیربکس حتی در مسافت کوتاه می تواند خسارت های سنگین و هزینه بر به همراه داشته باشد. شناخت علائم، عواقب و اهمیت روغن گیربکس کمک می کند تا از آسیب های جدی جلوگیری کرده و عمر مفید خودرو را به شکل قابل توجهی افزایش دهید.
عوارض نداشتن روغن گیربکس چیست؟
نداشتن روغن گیربکس یکی از مخرب ترین مشکلات فنی خودرو محسوب می شود که می تواند در مدت زمان کوتاه باعث آسیب های جدی و پرهزینه شود.
روغن گیربکس وظیفه روانکاری، کاهش اصطکاک، کنترل دما و محافظت از قطعات داخلی گیربکس را بر عهده دارد و نبود آن تعادل عملکرد این سیستم حیاتی را به طور کامل بر هم می زند. زمانی که گیربکس بدون روغن کار می کند، تماس مستقیم فلز با فلز اتفاق می افتد که نتیجه آن افزایش حرارت، سایش شدید قطعات و کاهش عمر مفید گیربکس است. در بررسی این که اگر گیربکس روغن نداشته باشد چه می شود؟ می توان به عوارض زیر اشاره کرد:
افزایش شدید دمای گیربکس
یکی از مهمترین عوارض نداشتن روغن گیربکس، بالا رفتن بیش از حد دمای قطعات داخلی است. روغن گیربکس نقش خنک کننده را ایفا می کند و نبود آن باعث می شود حرارت حاصل از اصطکاک دفع نشود. افزایش دما می تواند منجر به تاب برداشتن قطعات، از بین رفتن خاصیت فلزی دنده ها و کاهش راندمان کلی گیربکس شود.
سایش و خوردگی دنده ها
در صورت نبود روغن گیربکس، دنده ها و چرخ دنده ها بدون هیچ لایه محافظی با یکدیگر در تماس قرار می گیرند. این موضوع باعث سایش سریع، خوردگی سطح دنده ها و ایجاد براده های فلزی می شود که خود این براده ها آسیب را تشدید می کنند و عملکرد گیربکس را مختل می سازند.
اگر گیربکس روغن نداشته باشد چه می شود
سخت جا رفتن دنده ها
یکی از نشانه ها و عوارض رایج نداشتن روغن گیربکس، سخت جا رفتن یا گیر کردن دنده ها است. روغن گیربکس باعث حرکت نرم قطعات می شود و نبود آن موجب افزایش اصطکاک و کاهش هماهنگی بین اجزای داخلی گیربکس خواهد شد که در نهایت رانندگی را دشوار و آزاردهنده می کند.
ایجاد صداهای غیرعادی در گیربکس
صدای زوزه، تق تق یا ضربه از گیربکس می تواند نتیجه مستقیم نبود روغن باشد. این صداها معمولا به دلیل تماس مستقیم قطعات فلزی و سایش شدید ایجاد می شوند و نادیده گرفتن آنها ممکن است منجر به خرابی کامل گیربکس شود.
مطالب مرتبط : بکم
خرابی کامل و قفل شدن گیربکس
در بدترین حالت، نداشتن روغن گیربکس می تواند باعث قفل شدن یا از کار افتادن کامل این سیستم شود. زمانی که قطعات به شدت آسیب ببینند، گیربکس دیگر قادر به انتقال قدرت نخواهد بود و تنها راه حل، تعمیر اساسی یا تعویض کامل آن است که هزینه بسیار بالایی دارد.
از کجا بفهمیم گیربکس روغن ندارد؟
تشخیص نداشتن روغن گیربکس از طریق علائم ظاهری و رفتاری خودرو امکان پذیر است و معمولا قبل از خرابی کامل، نشانه هایی هشداردهنده بروز می کند. روغن گیربکس نقش حیاتی در روانکاری، کاهش اصطکاک و کنترل دما دارد و کاهش یا نبود آن به سرعت روی عملکرد خودرو تاثیر می گذارد. راننده ممکن است تغییراتی مانند صدای غیرعادی، سختی در تعویض دنده یا بوی سوختگی را تجربه کند که همگی می توانند نشانه کمبود یا نبود روغن گیربکس باشند. توجه به این علائم و بررسی به موقع می تواند از آسیب های جدی و هزینه های سنگین تعمیرات جلوگیری کند.
علائم نداشتن روغن گیربکس عبارتند از:
سخت جا رفتن یا گیر کردن دنده ها
در صورت نبود روغن گیربکس، اصطکاک بین قطعات داخلی افزایش پیدا می کند و دنده ها به نرمی قبل تعویض نمی شوند. این مشکل هم در گیربکس دستی و هم اتومات مشاهده می شود و معمولا با فشار بیشتر روی اهرم دنده همراه است.
شنیدن صداهای غیرعادی از گیربکس
صدای زوزه، تق تق یا ضربه هنگام حرکت یا تعویض دنده می تواند نشانه تماس مستقیم قطعات فلزی باشد. این صداها اغلب به دلیل نبود لایه محافظ روغن ایجاد می شوند و هشدار جدی محسوب می شوند.
بوی سوختگی از زیر خودرو
افزایش بیش از حد دمای گیربکس بدون وجود روغن خنک کننده، ممکن است باعث ایجاد بوی سوختگی شود. این بو معمولا بعد از رانندگی یا در ترافیک های سنگین بیشتر احساس می شود.
لرزش خودرو هنگام حرکت
نبود روغن گیربکس می تواند باعث عملکرد ناهماهنگ دنده ها شود که نتیجه آن لرزش خودرو به خصوص در شروع حرکت یا تعویض دنده است.
نشتی یا خالی بودن محفظه روغن گیربکس
در بررسی فنی، اگر سطح روغن گیربکس بسیار پایین یا کاملا خالی باشد، نشان دهنده نشت یا مصرف بیش از حد روغن است که باید فورا برطرف شود.
اگر گیربکس روغن نداشته باشد چه می شود
بهترین زمان برای ریختن روغن گیربکس
بهترین زمان برای ریختن روغن گیربکس زمانی است که سطح روغن کاهش پیدا کرده یا زمان سرویس دوره ای خودرو فرا رسیده باشد. روغن گیربکس به مرور زمان خاصیت روانکاری خود را از دست می دهد و در اثر حرارت و اصطکاک آلوده می شود، به همین دلیل بررسی منظم آن اهمیت زیادی دارد.
معمولا توصیه می شود سطح روغن گیربکس در هر سرویس دوره ای خودرو بررسی شود تا در صورت کمبود، در همان مرحله اقدام به اضافه کردن یا تعویض روغن انجام شود. بی توجهی به این موضوع می تواند باعث افزایش استهلاک قطعات داخلی و کاهش عمر مفید گیربکس شود.
همچنین بهترین زمان برای ریختن روغن گیربکس، زمانی است که گیربکس در دمای نرمال کاری قرار دارد و خودرو روی سطح صاف متوقف شده است. در این شرایط، اندازه گیری سطح روغن دقیق تر انجام می شود و از پر یا خالی بودن بیش از حد گیربکس جلوگیری می شود.
علت خالی شدن روغن گیربکس
خالی شدن روغن گیربکس معمولا به صورت ناگهانی اتفاق نمی افتد و نتیجه یک یا چند عامل فنی و نگهداری نادرست است. روغن گیربکس در یک سیستم بسته گردش می کند و در شرایط عادی نباید کاهش چشمگیر داشته باشد، بنابراین هرگونه کم شدن سطح روغن گیربکس نشانه وجود مشکل است.
به طور کلی علل خالی شدن روغن گیربکس عبارتند از:
- نشتی از کاسه نمدها و واشرها: فرسودگی یا خشک شدن کاسه نمدها و واشرهای گیربکس باعث می شود روغن به مرور زمان نشت کند و سطح آن کاهش یابد.
- ترک یا آسیب دیدگی پوسته گیربکس: ضربه به زیر خودرو یا تصادف می تواند باعث ترک خوردگی پوسته گیربکس شود که در این حالت روغن به صورت تدریجی یا ناگهانی تخلیه می شود.
- بالا رفتن بیش از حد دمای گیربکس: گرمای زیاد باعث رقیق شدن روغن و افزایش فشار داخلی می شود که این موضوع احتمال نشت روغن از درزها را افزایش می دهد.
- سرویس نشدن به موقع گیربکس: عدم تعویض یا بررسی دوره ای روغن گیربکس باعث افت کیفیت روغن و افزایش مصرف یا نشت آن در طول زمان می شود.
- استفاده از روغن گیربکس نامناسب: روغن غیر استاندارد یا با ویسکوزیته اشتباه می تواند باعث آسیب به آب بندها و افزایش احتمال نشت روغن شود.
اگر گیربکس روغن نداشته باشد چه می شود
مطالب مرتبط : علائم خرابی سلکتور گیربکس اتوماتیک
جمع بندی
روغن گیربکس نقش حیاتی در سلامت و عملکرد صحیح سیستم انتقال قدرت خودرو دارد و نبود یا خالی شدن آن می تواند در مدت زمان کوتاه باعث افزایش دما، سایش شدید قطعات، سخت جا رفتن دنده ها و حتی خرابی کامل گیربکس شود. شناخت علائم نداشتن روغن گیربکس، توجه به دلایل خالی شدن آن و رعایت زمان مناسب برای بررسی و ریختن روغن، از مهمترین اقدامات پیشگیرانه برای کاهش هزینه های تعمیرات محسوب می شود.
نظرات کاربران